Onderwerpen voor een zakelijk blog

‘Bloggen voor de zaak. Een geweldig idee, maarre… heb jij wel voldoende onderwerpen voor een zakelijk blog?’ Dit is een vraag die je zeker gaat krijgen van collega’s. Waar je je als ondernemer, communicatie-manager of -medewerker met behulp van dit artikel gelukkig heel goed op kunt voorbereiden.

Ga ervoor zitten

Als het goed is heb je al een blogplan gemaakt, dus je kent de richting die je met je zakelijke blog op wilt.

Nog geen blogplan gemaakt? Download dan het RedactieKracht Blogplan

Begin met brainstormen. Welke onderwerpen interesseren jouw lezers, waarover liggen jouw klanten wakker, op welke van hun vragen heeft jouw bedrijf of product een antwoord? Ga daar eens voor zitten. Je komt vast spontaan al op flink wat onderwerpen, die je dan in je planning kunt zetten.

onderwerpen voor een zakelijk blog

Zorg voor afwisseling

Mensen houden van variatie. Kies daarom bij het plannen steeds wisselend uit een van de drie categorieën waarin de meeste zakelijke blogs vallen:

Educate: Deel kennis en links die waardevol zijn voor je klanten.

  • Instructies, handleiding, stappenplan, checklist, geef achtergrondinformatie bij een nieuw product.

Engage: Laat zien wat je voor en met je klanten doet.

  • Ga in op veel gestelde vragen, vertel een klantverhaal, beschrijf een leveranciersbezoek, een succesvolle medewerker.

Entertain: Tover een lach op het gezicht van je klant.

  • Schrijf een blog bij een grappige video, foto, cartoon of quote, vertel over iets wat je zelf/jouw collega’s hebben meegemaakt.

Zoek meerdere invalshoeken

Je kunt de onderwerpen die je al hebt gevonden vast over de drie blogsoorten verdelen. Of heb je een oververtegenwoordiging in een van de categorieën? Probeer dan eens om te zoeken naar andere manieren waarop je onderwerpen zou kunnen benaderen.

Maak een beginnetje

Schrijf alvast op welke ideeën er bij een onderwerp naar voren komen, dat scheelt je denkwerk op een later tijdstip.

TIP schrijf meerdere blogs tegelijk

Meestal komt de inspiratie goed op gang als je eenmaal bezig bent met schrijven. Maak daar gebruik van en schrijf meteen twee of drie blogs. Efficiënt!

Meer onderwerpen voor een zakelijk blog

Merk je dat je meer inspiratie nodig hebt om tot een volle blogplanning te komen?

Download hier het ebook RedactieKracht 50X Bloginspiratie.

Daarmee kun je voorlopig lekker doorbloggen!

Marja Duin RedactieKracht

Wil je meer tips over zakelijk bloggen? Meld je hier aan voor de RedactieKracht Nieuwsflits.

Marja Duin RedactieKracht

Hulp nodig met zakelijk bloggen? Bel of mail me gerust!

Dit artikel is bedoeld om ondernemers, communicatie-managers en -medewerkers te helpen, dus stuur het gerust door of deel het via twitter/facebook/linkedIn.

En heb je vragen of opmerkingen, aarzel niet maar tik ze in de replybox hieronder.

 

 

Zakelijk bloggen, 5 tips voor succes

Veel ondernemers en communicatie-managers realiseren zich wel dat zakelijk bloggen belangrijk is voor de online zichtbaarheid van hun bedrijf. Maar niet iedereen doet er iets mee. Sommige zakelijke bloggers komen niet eens uit de startblokken, andere komen niet verder dan trainen en weer andere verlaten de race voordat die gelopen is. Daarmee laat je commerciële kansen liggen. Dat is moeilijk te verkroppen, toch? Om je op gang te helpen vind je in dit artikel 5 tips:

  1. Maak een blogplan
  2. Schrijf over wat je klant raakt
  3. Doe alsof je tegen je klant praat
  4. Hou het zakelijk bloggen een tijdje vol
  5. Meet en weet

Na het lezen kan je aan de slag met je zakelijke blog. Doen!

Zakelijk bloggen, © Mohamed Hassan

Zakelijk bloggen is belangrijk voor je online zichtbaarheid

ZAKELIJK BLOGGEN, TIPS TER VOORBEREIDING

‘Hoe begin ik met zakelijk bloggen?’ ‘Het kost me vast veel tijd…’ ‘Over welke onderwerpen kan je eigenlijk zakelijk schrijven?’ ‘Onze klanten zitten niet te wachten op een persoonlijk verhaal.’ Deze aarzelingen herken je vast wel. Ze kunnen je behoorlijk in de weg zitten. Als je wilt lig je al met je neus op het asfalt voordat je met zakelijk bloggen bent begonnen.

Tip 1 Maak een blogplan

Alles wordt makkelijker als je een plan hebt. Dat geldt voor productie, marketing of administratie maar zeker ook als je voor de zaak wilt gaan bloggen. Dus zorg voor je begint dat je in grote lijnen duidelijk hebt waarom je gaat bloggen. Daar heb je niet veel voor nodig. Begin met een A4’tje of gebruik het RedactieKracht blogplan.

Download het RedactieKracht Blogplan

Daarop noteer je:

  1. Wie wil je bereiken met je blog: doelgroep, buyer persona; zo kun je beter inspelen op diens wensen en problemen.
  2. Wat is je doel met je zakelijke blog: zichtbaarheid vergroten, vrienden maken, productenkennis verspreiden; vervolgopties inplannen: contactmogelijkheid, mailinglijst opbouwen voor emailmarketing.
  3. Waar ga je links naar je blogs plaatsen: op je website, verspreiding via beperkt aantal social media
  4. Waarover ga je bloggen: persoonlijk, zakelijk, nieuws, successen; brainstorm.
  5. Wanneer ga je bloggen: editorial calender; plan vooruit dat scheelt tijd.
  6. Welke hulpmiddelen kun je inzetten bij het bloggen: foto’s, tekst; hootsuite etc.

Let op

De links heb ik aangegeven als extra informatie, ze zijn vooral voor gevorderden. Als je snel wilt beginnen met zakelijk bloggen heb je genoeg aan de eenvoudige vragen. Ze geven je een basisplan waarmee je niet alleen direct aan de slag kunt, maar ook resultaten kunt beoordelen en zo nodig bijsturen.

Zakelijk bloggen, © Mohamed Hassan

Een goede voorbereiding is het halve werk

 

Voorbeeld blogplan RedactieKracht

  1. Mijn doelgroep bestaat uit eigenaars en communicatie-managers van bedrijven met 10 tot 100 mensen. Ze zoeken hulp voor hun zakelijke teksten omdat ze ofwel zelf niet de mensen hebben of zien dat de kwaliteit van eigen teksten beter kan. Mijn buyer persona is Anneke, de 36-jarige communicatie-manager van een softwarebedrijf.

    Zakelijk bloggen, © Mohamed Hassan

    Kies een buyer persona

  2. Met RedactieKrachtblog wil ik mijn zichtbaarheid vergroten en meer contactmogelijkheden creëren met mijn doelgroep.
  3. Mijn blogs staan op mijn eigen website en ik verspreid de links via mijn nieuwsbrief en via LinkedIn, Twitter en Facebook.
  4. Mijn zakelijke blogs gaan over allerlei aspecten van zakelijke teksten, zakelijk bloggen, schrijftips en taaltips en over boeken die interessant zijn voor Anneke.
  5. Toen ik begon met bloggen schreef ik elke veertien dagen. Nu schrijf ik een of twee blogs per maand, die ik middels mijn nieuwsbrief onder de aandacht breng van Anneke.
  6. Mijn hulpmiddelen bij het zakelijk bloggen: een planning, een opschrijfboekje om onderwerpen te verzamelen, foto’s (klanten, boeken). Voor afbeeldingen gebruik ik Canva. Tijdens het schrijven heb ik allerlei online bronnen bij de hand en ik blok mijn schrijfmomenten in mijn digitale agenda. Ik plan social-mediaberichten in met hootsuite en buffer.

Voor gevorderden

Als je eenmaal uit de startblokken bent met zakelijk bloggen, wil je je plan natuurlijk wel aanscherpen. Dan zijn die links weer handig.

ZAKELIJK BLOGGEN, TIPS BIJ HET SCHRIJVEN

We leren allemaal schrijven in Nederland. Je vindt zelf je weekboodschappenlijstje heel duidelijk, maar als je het aan je garagehouder voorlegt kan die er niets mee. Om het in radiotermen te gieten: wat je uitzendt wordt niet altijd (correct) opgevangen door de (juiste) luisteraar. Er kan ruis op de lijn zitten. Soms hoef je alleen maar te finetunen, maar het kan ook nodig zijn om een heel andere frequentie te kiezen.

Met je zakelijke blogs wil je natuurlijk de juiste mensen bereiken. Jouw boodschap moet interessant zijn voor je lezer, je klant. Zorg er dus voor dat je je zakelijke blogs inhoudelijk afstemt op je doelgroep, op je buyer persona. In het geval van RedactieKracht dus op Anneke.

Tip 2 Schrijf over wat je klant raakt

Hoe kom je erachter wat die klant, die lezer interesseert? Dat lijkt moeilijk te achterhalen, maar gelukkig ken je de basis. Die ligt in jouw bedrijf. Elke organisatie, elke onderneming heeft producten of diensten. Die hebben waarde voor je klanten. Ze lossen een probleem van je klanten op, geven antwoord op een vraag of komen tegemoet aan een wens. Dat is dus waar jij je inspiratie kunt vinden voor zakelijke blogs die interessant zijn voor jullie klanten.

Waarschijnlijk schud je ze zo uit je mouw, maar voor je begint kan het handig zijn om een lijstje te maken van de problemen die jullie producten of diensten oplossen voor je klanten. Zo heb je niet alleen een lijstje met onderwerpen om over te bloggen, maar kom je ook al snel op een aantal vormen, zoals een stappenplan, een checklist een handleiding of een demonstratie- of uitlegvideo.

Voor gevorderden

Als je een tijdje bezig bent met zakelijk bloggen, ga dan voor nieuwe onderwerpen te rade bij de klant. Vraag eens welke blogs hij waardeerde en welke niet. Welke onderwerpen of probleemstellingen hij nog mist. Zo kun je van elke blog een kadootje voor je klant maken.

Zakelijk bloggen, © Mohamed Hassan

Maak van elke blog een kadootje voor je klant

Tip 3 Doe alsof je tegen je klant praat

Maar is die inhoudelijke afstemming genoeg om jouw boodschap bij je klanten te krijgen? We blijven nog even in radiotermen: de ene luisteraar stemt het liefst af op MAX, een tweede op Slam.fm en een derde op 100%nl. Je zult dus de juiste muziek moeten afspelen om ervoor te zorgen dat je klant blijft luisteren. Als je je boodschap bij je klanten wilt krijgen, stem dan ook je schrijfstijl af op jouw Anneke.

Tone of voice noemt men die afstemming in marketing. Maar ik houd er niet van dingen nodeloos ingewikkeld te maken, voor je het weet wordt dat weer een hindernis die je van zakelijk bloggen afhoudt. Ik noem het: schrijven met je eigen stem.

Als je met klanten praat, doe je dat namelijk al op een manier die past bij je bedrijf of je werkgever. Je hebt daarin je eigen, zakelijke en tegelijk succesvolle stijl/stem gevonden. Gebruik die stem ook als je blogt: doe bij het schrijven alsof je met die klant praat. Natuurlijk is het aan te raden om als je klaar bent de meest spreektalige elementen aan te passen. Maar dan heb je wel het hele artikel al klaar ?. Je kunt trouwens altijd hulp vragen in die laatste fase.

Het tweede voordeel als je doet alsof je in gesprek bent met de klant, is dat je je blog automatisch logisch opbouwt. Waardoor je boodschap ook in dat opzicht gemakkelijk te begrijpen is.

Voor gevorderden

Streef ernaar dat je zakelijk blogs informeel en interactief zijn. Je wilt je klanten activeren.

Als je eenmaal de juiste toon voor je zakelijke blog hebt gevonden, zijn er natuurlijk nog talloze verschillende soorten liedjes/blogs mogelijk. Kijk bijvoorbeeld hier voor meer inspiratie of ga zelf online op zoek. Er is voldoende te vinden!

Zakelijk bloggen, © Mohamed Hassan

Zorg dat je in de wedstrijd blijft, houd het bloggen vol!

ZAKELIJK BLOGGEN, TIPS VOOR NA HET POSTEN

Als je eenmaal je eerste zakelijke blog live hebt gezet en werkt aan de volgende (als je lekker in de race zit), doemen er ongetwijfeld twijfels en hindernissen op. Laat je daardoor niet uit het veld slaan! Ook hiervoor geldt: zorg dat je goed bent voorbereid, dan is het makkelijker om door te gaan.

Tip 4 Houd het zakelijk bloggen een tijdje vol

Als bloggen nog niet in je systeem zit of in dat van je communicatie-afdeling, kan het lastig zijn om het vol te houden. Maar je begint niet aan een wedstrijd om meteen op te geven. De meeste profijt trek je van je blog als je posts langer op de website staan, als Google ze weet te vinden kom je sneller in zoekresultaten naar boven. Je kunt het alleen volhouden als je het jezelf zo makkelijk mogelijk maakt om dat volgende blog te schrijven.

Zo houd je het vol

  • Zorg voor de ouderwetse rust, reinheid en regelmaat om in je eigen schrijfritme te komen. Blok in ieder geval je agenda wanneer je een nieuw zakelijk blog moet schrijven.
  • Werk hindernissen uit de weg. Zorg er bijvoorbeeld voor dat je collega’s en medewerkers weten dat je aan het schrijven bent en je niet storen.
  • Organiseer het schrijven zo dat je er zo min mogelijk over hoeft na te denken. Werk met een content kalender (dan weet je elke week of maand waarover je blog gaat).
  • Benoem vaste onderdelen van je blog, zodat je die alleen hoeft in te vullen. Zie bijvoorbeeld het RedactieKracht Zakelijk Bloggen Template. Maak het lezen makkelijker met tussenkopjes en opsommingstekens.

Download het RedactieKracht Zakelijk Bloggen Template

 

  • Zorg ervoor dat in je blog ook iets te zien is. Leg een voorraadje foto’s aan die herkenning oproepen bij de klant of die specifiek met je producten of bedrijf te maken hebben.
  • Vul één keer per week, twee weken of per maand je hootsuite of buffer met social mediaposts die verwijzen naar blogs die je eerder hebt geschreven. Daarmee vergroot je het aantal keer dat ze gezien worden, maar jij hebt er geen omkijken meer aan.
  • Zakelijk bloggen is een prachtige manier om dichter bij potentiële klanten te komen, met ze in gesprek te komen. Zorg er daarom voor dat je in je teksten elementen opneemt die de lezer tot actie aanzetten. Denk daarbij niet alleen aan de CTA (call to action), maar ook aan een puzzel, een poll waarbij om een mening wordt gevraagd of een prijsvraag etcetera. Daarmee schep je een band met je lezers. Het Is ook leuk voor jezelf om iets te verzinnen, bovendien heb je dan weer een onderwerp voor een volgende blog!

Voor gevorderden

Op het moment dat je het schrijven van een zakelijke blog een beetje in de vingers hebt, ga dan eens experimenteren met nieuwe vormen (klantcases, video’s of slideshares), met de tekstopbouw (daar zijn stramienen voor) of met overtuigender en boeiender schrijven (Aida, Pastor of SHIT).

Tip 5 Meet en weet

Het is heel belangrijk om te kunnen checken of je met zakelijk bloggen het doel bereikt dat je voor ogen had (je vindt het in je blogplan, weet je nog ??). Om de resultaten en het effect van je zakelijk bloggen te evalueren, is Google Analytics een perfect middel. Meld je blog dus aan bij Google Analytics en kijk regelmatig wat er gebeurt met de aantallen bezoekers. Check welke blogs de meeste bezoekers trekken.

Natuurlijk wil je dat zoveel mogelijk van de juiste potentiële klanten jouw blogpost lezen. Geef daarom elke blog een zoekwoord mee dat je in het artikel ook terug laat komen. Kies een zoekwoord dat aansluit bij de problemen en vragen van de klanten (zie het lijstje bij tip 2). Maak daarbij ook gebruik van synoniemen en alternatieven.

Voor gevorderden

Gebruik je je zakelijke blog om meer zichtbaarheid te creëren? Zorg er altijd voor dat je je blogposts blijft delen op social media. Is je blog bedoeld voor meer contact met (potentiële) klanten? Zorg er dan voor dat je in elke blog de mogelijkheid opneemt voor mensen om zich aan te melden voor je nieuwsbrief of mailinglijst. En als je serieus bent over je zichtbaarheid: verdiep je eens in schrijven voor Google. Of neem iemand in de arm die dat voor je kan doen. Als ondernemer of manager moet je nu eenmaal niet alles zelf willen doen ?.

zakelijk bloggen

Zakelijk bloggen is belangrijk voor je online zichtbaarheid

 

Zo, nu kun je aan de slag. Wacht niet tot je blogplan van A tot Z is uitgewerkt. Als je de grote lijnen voor zakelijk bloggen voor jouw bedrijf hebt staan, is er niets meer dat je tegenhoudt om te beginnen, ga aan de slag!

Marja Duin RedactieKracht

 

Wil je meer tips over zakelijk bloggen? Meld je hier aan voor de RedactieKracht Nieuwsflits.

Dit artikel is bedoeld om ondernemers te helpen, dus stuur het gerust door of deel het via twitter/facebook/linkedIn.

En heb je vragen of opmerkingen, aarzel niet maar tik ze in de replybox hieronder.Marja Duin RedactieKracht

 

Wanneer kies je voor short- of longcopy?

Mijn pleidooi voor het schrijven van functionele berichten, in plaats van SEO-gedreven content was natuurlijk over the top. Maar als je iets duidelijk wilt maken moet je soms versimpelen. Bovendien houd ik er wel van om de boel wat op te schudden ?. Ik realiseerde me echter wel dat – ongeacht de SEO-kwestie – de vraag: wanneer kies je eigenlijk voor short- of longcopy? de moeite waard is om eens te behandelen.

Keuzemodel

Bob Bly, een Amerikaanse direct marketeer en copywriter *, introduceerde vorig jaar een model dat houvast biedt voor de keuze voor de lengte van teksten. Hij onderscheidt daarin twee factoren die bepalen of short- of longcopy voor jouw boodschap het meest overtuigend is zijn: betrokkenheid en emotie.

longcopy

Emotie wil zeggen: de mate waarin emoties meespelen in het besluit van de lezer om tot aanschaf of actie over te gaan. Je kunt je voorstellen dat het bestellen van een inktcartridge weinig emotioneels in zich heeft, maar dat in de keuze voor een businesscoach een gevoel van vertrouwen meespeelt.

Betrokkenheid gaat over de tijd, de inspanning en het denkproces die de lezer investeert voordat hij tot een besluit komt. We bestellen gedachteloos nieuwe inktcartridges als de oude leeg zijn, maar denken lang na voordat we besluiten een businesscoach in te schakelen en dan volgt ook nog een intensief selectieproces…

Wanneer short, medium of longcopy?

Als je deze twee factoren verdeelt in laag en hoog en ze vervolgens tegen elkaar afzet in een diagram, krijg je een model met vier kwadranten die je een idee geven van de optimale lengte van je tekst.

Als beide factoren hoog zijn, zoals bij de keuze voor een businesscoach, kom je uit bij longcopy, zoals je ziet. De klant heeft bij die keuze belang bij een tekst met de juiste informatie. De overtuigingskracht wordt sterker door de mate waarin je inspeelt op de emotionele kanten van zijn keuze. Ik denk dat een whitepaper over criteria voor het vinden van de juiste businesscoach of een stappenplan om bij de juiste coach te komen, goede respons zullen krijgen.

De inktcartridges daarentegen, waarbij weinig keuze is in merk of prijs en die zonder veel denkwerk wordt gekocht, vallen in de categorie laag-laag. Een korte, informatieve tekst is voor een klant voldoende overtuigend om zijn bestelling te plaatsen.

De uitdaging zit hem natuurlijk in de teksten voor producten en diensten die vallen in de twee overige kwadranten. In die gevallen is medium copy aangewezen. Bedenk dat de overtuigingskracht wordt bepaald door het evenwicht van argumenten die inspelen op de emoties enerzijds en betrokkenheid anderzijds. Al naar gelang de rol die zij spelen bij de beslissing van de klant.

Simplificatie

Dit keuzemodel is natuurlijk een enorme simplificatie, maar zoals eerder gezegd: soms helpt dat om iets duidelijk te krijgen. Ik vind dat het een mooie vuistregel biedt voor je keuze voor het schrijven van short- of longcopy. Maar er zijn ook aanvullende factoren die je in je keuze moet betrekken, zoals doelgroep, intentie en prijs. Daarover vertel ik in een volgend artikel meer.

Vind je het lastig om de juiste lengte voor je tekst te bepalen?

In de categorie schrijf- en taaltips vind je veel informatie die je helpt bij het schrijven van zakelijke teksten.

En als je er niet uitkomt: neem gerust contact met me op.

 

* Voor deze blog heb ik gebruik gemaakt van het artikel van Bob Bly.

 

To longcopy of too long copy?

longcopySchrijf je een webpagina van 350 woorden of kies je voor een langere tekst? Tegenwoordig is het mode om zoveel mogelijk zoektermen in een longcopy artikel te verwerken; om een hogere ranking in de zoekmachines te krijgen. Vaak mondt dat uit in too long copy: een saaie en onleesbare pagina. Geen wonder dat je websitebezoekers daar zo snel mogelijk weer weg willen zijn. Waarom gaan we niet terug naar de basis? Laat je eerste zorg zijn dat je de mensen aanspreekt die je wilt bereiken. Dus bedenk goed: wat wil je zeggen tegen wie? En gebruik dan het aantal woorden dat je nodig hebt.

Van super short naar longcopy

Er was een tijd waarin webteksten niet langer mochten zijn dan 300 woorden. Omdat mensen geen lange teksten zouden lezen op beeldscherm. Ik vond dat wel een prettige tijd: superkorte no-nonsense-teksten, helder en recht op het doel af. En als ik meer wilde vertellen, schreef ik gewoon een nieuwe blog.

Toen veranderde Google veranderde de algoritmes en werd het adagium: als je hoog wilt komen in de zoekresultaten, is de kwaliteit van de content belangrijker dan de lengte. Dus blogs van 1000 tot 1500 woorden kwamen in zwang. Als je maar gebruikmaakte van tussenkopjes. Natuurlijk voor SEO doeleinden, maar zeker ook voor het gemak van de lezer, die nog steeds niet optimaal leest op beeldscherm. Ook daar kon ik me wel in vinden: short copy mondde vaak uit in onvolledige staccatoritmes. Terwijl ik als ondernemer over sommige onderwerpen wel meer wilde vertellen.

Ondertussen heeft cornerstone content haar intrede gedaan. Het wordt wel de belangrijkste, meest informatieve en – last but nog least – best geschreven webpagina genoemd. Echte longcopy dus: want zo’n pagina kan zelfs tot 10.000 woorden bevatten. En dan hebben we het nog niet over de in- en externe links die de pagina mede hun autoriteit (moeten) verlenen. Maar nu staan we voor een dilemma: hoe houd je dat in vredesnaam goed leesbaar? Want voor je het weet kleurt je website grijs, scrollt iedere bezoeker alleen maar van plaatje naar plaatje of klikt binnen de kortste keren weg.

Terug naar af

Dit is het moment waarop ik me begin af te vragen of we niet te ver zijn doorgeschoten in al het SEO-denken. We drijven af. Was het doel van de blog, landingspagina of webpage niet dat we onze oplossing wereldkundig maakten? Zodat we onze klant of prospect kunnen helpen? Waarom gaan we lange stukken schrijven die niemand leest, als we met een korte tekst ook ons punt kunt maken? Maar – aan de andere kant – waarom zou je een ultrakort artikel posten als daarin geen ruimte is voor alle informatie die interessant is voor degene die het aangaat?

Het wordt tijd dat we weer teruggaan naar af. In plaats van deze ingewikkelde algoritmische gestuurde tekstkeuzes gaan we terug naar de kern. Wat is mijn boodschap, voor wie is die bedoeld, wat wil ik ermee bereiken en – daar komt-ie – hoeveel woorden heb ik daarvoor nodig…

Overtuigingskracht

De kwaliteit van een tekst hangt niet af van het percentage zoekwoorden, maar van de overtuigingskracht. Vertel je klant wat hij moet weten, zorg ervoor dat je hem alles vertelt wat hij nodig heeft om zich te realiseren dat er een oplossing is voor zijn vraagstuk, verzachting van zijn pijn, een manier waarop zijn wens in vervulling kan gaan. Je krijgt maar één kans om een sterke eerste indruk te maken. Zorg voor een tekst die overtuigt. Die zal nooit too long zijn.

Vind je het lastig om zelf goede teksten te schrijven?

In de categorie schrijf- en taaltips vind je veel informatie die je helpt bij het schrijven van zakelijke teksten.

En als je er niet uitkomt: neem gerust contact met me op.

 

Wanneer zoek je een redacteur?

Wanneer zoek je een redacteur?Kortgeleden kreeg ik een email van Ralf, een beginnend schrijver. Hij vroeg zich af: wanneer zoek je een redacteur om feedback te krijgen op je werk? Deze vraag speelt volgens mij bij meer schrijvers, of ze nu werken aan een roman of een dichtbundel, maar zeker wanneer je schrijft over je vak. Want dan word je vooral gedreven door de inhoud en het zakelijke doel dat je hebt. Niet door de drang om te schrijven die bij veel fictieschrijvers speelt. Daarom wil ik onze emailwisseling met jullie delen.

Beste Marja,

Op de website Schrijven Online kwam ik een artikel van je tegen met tips voor schrijvers die hun manuscript willen publiceren. Ik werk zelf inmiddels enkele jaren aan een verhaal, maar de laatste maanden spookt de vraag door mijn hoofd wat een goed moment is om een redacteur/uitgever naar mijn werk te laten kijken.

Op verschillende manieren heb ik de afgelopen tijd gewerkt aan mijn schrijverschap en verhaal. Ik heb een kortverhaal bij een literair tijdschrift gepubliceerd, ik ben op zomerkamp geweest van een uitgever en ik heb tweemaal meegedaan aan een schrijfgroep om mijn werk aan anderen te laten lezen. Is het nu een kwestie van doorzetten en mijn manuscript eerst helemaal afschrijven, ook al duurt dat misschien nog twee/drie jaar? Of denk je dat het voor een beginnend schrijver raadzamer is op een eerder punt al een redacteur/uitgever te zoeken en mee te laten kijken? En wanneer is dat punt?

Het klinkt nu als een bijna-onmogelijke vraag, maar ik hoop dat je mij kunt helpen.

Alvast bedankt voor je reactie.

Met vriendelijke groet,

Ralf de Jong

۞

Beste Ralf,

Leuk dat je me mailt met deze vraag.

Aan je schrijverschap kun je op verschillende manieren werken, goed om te zien dat jij dat ook actief doet. Je schrijfvaardigheid ontwikkelen zal je hele leven doorgaan, zo kijk ik ernaar tenminste. Als je een onderdeel of vaardigheid in de vingers hebt, is er steeds weer een nieuwe uitdaging om iets anders onder de knie te krijgen. Dat draagt bij aan je veelzijdigheid als schrijver.

Jouw vraag ‘Wanneer zoek je een redacteur?’ is geen bijna-onmogelijke hoor. Schrijven, en je daarin ontwikkelen, is voor iedereen anders. Iedere schrijver loopt daarin zijn eigen route. Er is dus ook geen standaard te geven voor het moment waarop een beginnend schrijver zijn werk voorlegt aan een redacteur en of uitgever. Bovendien is er verschil in een redacteur naar je werk laten kijken of het aan een uitgever sturen als mogelijk nieuw uitgeefproject.

Als ik je mail lees, denk ik dat je wat je verhaal betreft op het punt gekomen bent dat je weleens wilt weten waar je nu staat. Dan kun je je werk aan een onafhankelijk redacteur voorleggen of aan een schrijfcoach. Die kunnen je begeleiden in het proces naar het voltooien van je manuscript. Soms tot aan het einde, soms voor een bepaalde tijd.

Een uitgever zou ik pas zoeken als je echt het gevoel hebt dat je manuscript af is. Mocht je een uitgever vinden die geïnteresseerd is in je boek, dan krijg je ook altijd een redacteur toegewezen die nog een laatste keer met je door het hele boek loopt. Maar een uitgever zal pas instappen als je manuscript in een vergevorderd stadium is, een zekere kwaliteit heeft. Dus als je daar al aan werkt voordat je het instuurt, vergroot dat je kans.

Kortom: het moment waarop jij behoefte hebt aan feedback, is het moment waarop je op zoek moet gaan naar iemand die je dat kan geven. Dan ben je klaar voor een nieuwe een nieuwe stap in je schrijverschap.

Met vriendelijke groet,

Marja

 ۞

 

Dag Marja,

Bedankt voor je uitgebreide antwoord, hier heb ik zeker iets aan. Je hebt helemaal gelijk dat het schrijven in die zin een ontwikkelproces is waar je iedere dag mee verder gaat. Doordat ik nu al best lang heb gewerkt aan een manuscript, zoek ik naar een vorm van feedback die meer boven de individuele pagina’s uitstijgt en zich richt op wat ik nu moet vasthouden (en wat vooral niet).
Dat ik die behoefte aan feedback nu heb, zegt inderdaad al genoeg.

Bedankt!

Groet,

Ralf

 

۞

 

Ook als je schrijft over je vak komt er een moment waarop meelezers niet meer genoeg zijn, maar je feedback wilt van een deskundige. Heb jij weleens gedacht: Wanneer zoek je een redacteur? Hoe ben je daar toen mee omgegaan? Schrijf je ervaringen in de reactiebox.

Hoe schrijf je een flaptekst?

 

FlaptekstSoms krijg ik ineens weer een paar boeken in handen met een ellenlange flaptekst. Om alle informatie op het achterplat te krijgen is voor een kleinere letter gekozen. De woorden zweven als een grijze wolk voor mijn ogen en ik moet moeite doen om de betekenis tot me door te laten dringen. Kans gemist, denk ik dan. Maar hoe schrijf je een flaptekst?

Waarom hebben boeken eigenlijk een flaptekst?

Er zijn niet veel boeken die iets anders dan tekst op de achterkant van het omslag hebben staan. Een enkele keer zie je een fullpage portret van de auteur, die is dan meestal zo bekend dat iedereen zijn of haar gezicht al van verre herkent. En op het boek afkomt om het op te pakken. Daarmee hebben we een belangrijke functie van het omslag boven tafel: aandacht trekken van de juiste lezers/kopers.

De flaptekst moet vervolgens de lezer die het boek oppakt verleiden om het te kopen.

‘Snap je nu dat ik denk: kans gemist, bij zo’n grijze wolk op het achterplat? Heb je als auteur zo hard gewerkt aan je boek, schrik je potentiële lezers/kopers af met zo’n modderige woordenbrij…’

 

Hoe maak je van een lezer een koper?

Een goede flaptekst is als een verkoopbrief: hij legt uit waar het over gaat, houdt de aandacht vast, vergroot de interesse, maakt de lezer hebberig en zet hem ten slotte aan tot actie: kopen. Als je enige marketingkennis hebt, weet je dat het hier gaat om het AIDA-model.

‘Een flaptekst is dus niet hetzelfde als een samenvatting van je boek. Het uitgangspunt van een flaptekst moet altijd zijn: de juiste doelgroep aanspreken en verleiden om verder te lezen.’

 

Aandacht vasthouden

Bedenk dus niet wat je over je boek wilt zeggen, maar vooral hoe je flaptekst de lezer die jouw boek in handen neemt kan overtuigen dat dit het boek is wat hij zoekt. Zo kun je bijvoorbeeld de aandacht vasthouden door:

Een belangrijke lezersbelofte als kop boven de flaptekst te zetten
Of:

een (positieve) quote van een (bekende) lezer over je boek/werk
Of:

voor de lezers van…
Of…

 

Interesse wekken

In fase twee komt het eropaan. Nu je de aandacht van de lezer hebt, ga je zijn interesse voeden. Je gaat een connectie met hem leggen. Als het goed is ken je de doelgroep van je boek (staat als het goed is in je boekconcept) en weet je waar de lezer behoefte aan heeft. Daar ga je in het volgende deel van je flaptekst op inspelen.

Je spreekt de lezer persoonlijk aan
Of:

Je vertelt over de ervaring die je ertoe heeft aangezet om het boek te schrijven
Of:

Je schetst een situatie uit je boek die de lezer herkent en waar hij een oplossing voor zoekt
Of…

 

Desire/behoefte kweken

Nu kun je dus duidelijk maken dat – en misschien ook hoe – je in je boek die oplossing biedt. Als de lezer in jouw doelgroep valt, creëer je hiermee behoefte bij de lezer om het boek te lezen. Bijvoorbeeld door:

Een fragmentje uit je boek op te nemen
Of:

Een puntsgewijs overzicht van de (meest prikkelende) onderwerpen die aan bod komen
Of:

Wat de lezer opschiet als hij je boek heeft gelezen
Of…

 

Aanzetten tot actie

Je hebt je flaptekst bijna klaar. Nu nog de lezer het laatste zetje geven om met dat boek naar de kassa te lopen of je boek in het digitale winkelwagentje te plaatsen. Dat doe je bijvoorbeeld door:

Je eigen deskundigheid te benadrukken (de auteursbiografie)
Of: een quote van iemand die je boek heeft gelezen en er heel enthousiast over is
Of: een aanbieding te doen die de lezer extra krijgt als hij het boek koopt

 

Hoe lang kan een flaptekst zijn?

Hoewel het nu misschien veel lijkt, wat je moet bereiken met die flaptekst, geldt ook hier:

  • een korte boodschap komt het best over
  • je boodschap moet leesbaar zijn, dus gebruik geen klein lettertje en liever ook geen diapositief
  • een beetje ‘lucht’ op de pagina veraangenaamt het lezen, vergroot de zeggingskracht
  • Gebruik van vet of tussenkopjes biedt de lezer houvast

Maar concreet: wat moet er nu wel en niet instaan?

Natuurlijk heeft een flaptekst een aantal vaste elementen:

  • Karakteristiek van je boek
  • Auteursfoto
  • Auteursbiografie
  • ISBN
  • Je website

Mogelijke aanvullingen:

  • Titel en ondertitel
  • Kop
  • Quote van (bekend) persoon
  • Quote uit de pers

Aantal woorden

Richtlijnen die ik zelf vaak aanhoud ten aanzien van de omvang van de flaptekst: maximaal 150 woorden voor de karakteristiek van je boek en 75 woorden voor de auteursbiografie. Gebruik je de aanvullende opties, gaat dat af van de rest. Dus je streeft naar maximaal 225 woorden.

Realiseer je dat je informatie over jezelf als auteur ook in het binnenwerk van het boek kunt opnemen.

Conclusie

Het belangrijkste aspect van het schrijven van een flaptekst is wat mij betreft dat je altijd moet uitgaan van het publiek en het doel van je boek. Soms kun je het beter door een ander laten doen, omdat je zelf te diep in het onderwerp zit. Vraag hulp van iemand die meer weet van marketing en van uitgeven. Dan is de kans groter dat de inspanningen die je in je boek stopt zich zakelijk gezien gaan uitbetalen.

Eigenlijk ben ik heel benieuwd naar jouw eigen ervaringen met het schrijven van flapteksten. Hoe heb jij het aangepakt? Heb je nog tips voor schrijvers die nog niet zover zijn? Laat ze achter in de commentbox hieronder.

7 korte schrijfoefeningen

schrijfoefeningMerk jij dat ook, dat schrijven naarmate je het meer doet gemakkelijker gaat? Ik krijg meer ideeën, meer inspiratie, ik kan mijn gedachten – en daarmee mijn teksten – beter structureren en kan mijn stopwoordjes meer gedoseerd inzetten :-). Omdat ik schrijf voor mijn vak, is het een dagelijkse bezigheid geworden. Maar dat geldt natuurlijk niet voor iedereen. Om je ertoe aan te zetten om elke dag even te schrijven, een ritme te krijgen en daarmee meer vaardigheid, heb ik een verzameling korte schrijfoefeningen aangelegd. Eén voor elke dag van de week. Veel succes!

Maandag. Gesprek bij het koffiezetapparaat

In de koffiehoek is het altijd bedrijvig. Mensen lopen af en aan, maken in het voorbijgaan een grapje, vertellen elkaar waar ze enthousiast van worden of wat ze zwaar op de maag ligt. Sommige collega’s blijven hangen, andere zie je bijna nooit. Er wordt weleens gezegd dat het koffiezetapparaat het hart van het bedrijf is. Sta er eens even stil en luister naar de verhalen. Niet in de zin van afluisteren, maar van: wat leeft er in de organisatie, wat gaat er goed, wat gaat er mis? Waar hebben collega’s behoefte aan? Hoe levendig is tamtam?

Maak een mentale – of echte – notitie en neem zo snel mogelijk vijf of tien minuten om het meest interessante, grappige of schrijnende gesprek op te schrijven. Het gaat er niet om dat het direct bij jouw boek moet aansluiten. Zie het als een oefening in kleine scènes schrijven die je prima kunt gebruiken om je zakelijke boek te verlevendigen.

Dinsdag. Vakbladen

Neem eens een vakblad dat je graag leest en sla het open op een willekeurige plek. Dan zie je een foto, een advertentie, een achtergrondartikel of interview. Schrijf vijf of tien minuten lang over het hoofdonderwerp dat je daar aantreft. Wat is het? Je hebt er vast vragen over, je kunt er meer over vertellen of je hebt er een mening over. Als je echt helemaal niets meer weet te bedenken, sla je je tekst op en je bewaart hem op een plek waar je hem gemakkelijk kunt terugvinden.

Kun je geen tien minuten vinden per dag om je schrijfoefening te doen? Kijk hier dan lukt het je vast wel.

 

Woensdag. Succes

Elke dag heeft zijn toppen en zijn dalen. Vandaag schrijf je een brief (max 500 woorden) aan je (imaginaire) businesscoach. Beschrijf wat deze week jouw grootste succes was, wat er gebeurde, wat het je opleverde en hoe je het succes gevierd hebt.

Donderdag. Forum

Je volgt vast wel een LinkedIngroep op je vakgebied of je houdt je online op de hoogte van de ontwikkelingen. Bezoek vandaag eens een forum en kijk wat daar gebeurt. Mensen die daar actief zijn, schrijven meestal niet omdat ze nu zo mooi of esthetisch willen formuleren. Ze wisselen informatie en ideeën uit. Dit kunnen best ideeën zijn die jij kunt gebruiken om je boekidee aan te scherpen. Of tips waarmee je de toekomstige lezers van je boek van dienst kunt zijn. Of iets dat helemaal niets met je boek te maken heeft, maar wat je heel interessant vindt. Kies een discussie uit en schrijf er een reactie op (die je niet per se hoeft te posten overigens, mag natuurlijk wel :-)) van ongeveer 250 woorden. Een schrijfoefening uit de praktijk!

Vrijdag. Redactie

Pak de tekst die je dinsdag hebt geschreven en lees die kritisch door. Zit er een lijn in? Is die erin te brengen? Zit er een ontwikkeling in? Herschrijf je eerste versie en houd daarbij in de gaten of:

  • er een begin, een midden en een eind aanzit
  • het stukje logisch is opgebouwd
  • alle informatie die bij elkaar hoort bij elkaar staat
  • er een ritme zit in je zinnen en in het woordgebruik

Leg het stuk na een kwartier redigeren weer weg. Dan is het genoeg. Je bent klaar voor het weekend.

Zaterdag. Spelletje

Vandaag mag het wel een beetje luchtig. Kies voor een spelletje. Open een boek, over je vak of gewoon een woordenboek, laat je vinger op een woord vallen en schrijf alle gedachten en associaties die je met dat woord hebt op. Of neem twee getallen in gedachten: één voor de pagina, één voor de regel, neem een boek en lees wat er op die regel sta. Schrijf een stuk van 200 woorden, waarin die zin voorkomt.

Zondag. Ruimte

Lichamelijke inspanning is een goede tegenhanger voor de mentale arbeid die we verrichten. Dat is mijn ervaring tenminste. Met je verstand op nul en doorgaan, zoals bij hardlopen, wielrennen of zwemmen, schept ruimte voor creatieve ingevingen. En bij voetbal, volleybal of een andere teamsport moet je je zo focussen dat je daarna alle achtergebleven werkzorgen wel kwijt bent. Sport stimuleert de geest. Dat betekent dat je daarna in een goede conditie bent om te schrijven. Maak een lijstje van vijf dingen die je heel graag zou willen doen of bereiken, privé of professioneel. Kies er een uit en schrijf een stukje van 150 woorden, alsof je het gisteren voor elkaar hebt gekregen.

Korte schrijfoefeningen kunnen je helpen

Met schrijfoefeningen als hierboven, kun je jezelf op een ontspannen manier tot schrijven aanzetten. Zie het als training voor het echte werk: dat boek dat wel in je hoofd zit, maar er nog niet uit wil komen. Of dat al half geschreven ligt te wachten tot je het weer oppakt.

Heb je de smaak te pakken gekregen?

Kijk hier. Nog 21 schrijfoefeningen.

Heb je zelf schrijfoefeningen die je graag doet om jezelf scherp te houden? Deel ze in de reactiebox hieronder.

Ken je iemand die iets aan deze informatie zou kunnen hebben? Deel dit artikel gerust in je netwerk of via de social media. Je kunt daarvoor de knoppen hieronder gebruiken.

29 nieuwe tips voor zakelijke teksten

29 nieuwe tips voor zakelijke teksten

Een van mijn best gelezen blogs is 12 tips voor het schrijven van zakelijke teksten. Hij stamt uit 2012 en naar aanleiding van mijn ervaring met Michiel Evers, een van de schrijvers met wie ik werk, kwam ik onlangs weer eens op die blog terecht. Ik zag dat er behoorlijk veel reacties waren gekomen op mijn oproep om tips voor zakelijke teksten te delen. Het leek me een goed idee om ze met je te delen. In dit artikel dus 29 nieuwe tips voor zakelijke teksten.

Eerst het verhaal van Michiel Everts. Michiel heeft als ondernemer jarenlang communicatie- en verkooptrainingen ontwikkeld en gegeven. Hij is een ervaren zakelijk schrijver en richt zich sinds een aantal jaar met zijn trainingsbureau Energy Training op allerlei manieren om binnen bedrijven de communicatie tussen mensen te bevorderen. In zijn vrije tijd schreef hij aan een jeugdroman: De ontdekking van het Wezenland.

Vorig jaar vroeg zijn uitgever of ik Michiels boek zou willen redigeren. Het eerste wat me opviel aan De ontdekking van het Wezenland was de omvang. Het telde meer dan 200.000 woorden. Wat lang is voor een roman, maar al helemaal voor de 16- tot 20-jarigen voor wie Michiels verhaal bedoeld is. Het tweede wat direct opviel was de zorgvuldigheid waarmee Michiel alles beschreef, omschreef in geuren en kleuren en soms zelfs meerder keren. Personen, situaties en dialogen werden zo gedetailleerd weergegeven dat er een foto ontstond in mijn hoofd.

Toen ik hem daarop attent maakte, bleek dat Michiel dit doelbewust had gedaan. ‘Want,’ zei hij, ‘herhaling is de beste manier om je boodschap over te brengen, kijk maar naar reclame. Ik gebruik dat principe ook tijdens mijn trainingen.’ Een waarheid als een koe. Maar hier stuitten we op een wezenlijk verschil tussen schrijven en spreken én tussen fictie en zakelijke communicatie.

Verschil spreken en schrijven

Waar bij het spreken het inzetten van een herhalingstechniek zorgt dat de rode draad van een speech of workshop manifest wordt, bezorgt herhaling bij het schrijven de lezer het gevoel dat de schrijver hem onderschat. Waarmee juist zijn aandacht verslapt. Je kunt hier meer lezen over het effect van herhaling in fictie.

Verschil fictie en non-fictie

Waar fictie de fantasie van de lezer mag prikkelen door gedoseerd informatie vrij te geven, opdat de spreekwoordelijke fictionele droom op gang komt, moet zakelijke communicatie zuiver zijn, om de boodschap zo helder mogelijk over te brengen.

Waar een fictieschrijver de aandacht van de lezer vasthoudt met behulp van show, don’t tell, kleine aanwijzingen die de lezer zelf kan invullen, zal een zakelijke schrijver concrete beschrijvingen geven, omdat hij niet wil dat de lezer zijn boodschap zal misverstaan.

Schrijven en spreken, fictie of zakelijke teksten, ze hebben overeenkomsten maar ze verschillen zeker ook van elkaar. Het is natuurlijk helemaal niet gek dat een ervaren spreker en zakelijk schrijver als Michiel de hem bekende technieken inzet als hij werkt aan zijn boek!

Ondertussen hebben we met Michiels boek een flinke stap gemaakt. Juist door zijn inzet van details kon De ontdekking van het Wezenland worden ingekort zonder dat er veel van de verhaallijn verloren hoefde te gaan. De nieuwe versie wordt voorgelegd aan proeflezers.

Nieuwe tips voor zakelijke teksten

Naar aanleiding van mijn contact met Michiel kwam ik dus uit bijvoornoemde blog 12 tips voor het schrijven van zakelijke teksten. Hieronder de beloofde 29 nieuwe tips voor zakelijke teksten.

Voorbereiding

1 Noteer welke doelen je wilt behalen met je tekst, welke vragen je wilt beantwoorden en bepaal de doelgroep.

2 Spreek eerst hardop uit wat je met je tekst wilt zeggen. Het liefst tegen een collega die kritische vragen stelt. Zo kom je in de juiste energie om kort, bondig en doortastend te schrijven.

Afstemming op de doelgroep

3 Bepaal hoe formeel het taalgebruik in de tekst moet zijn gezien het onderwerp, het publiek en het doel: hoe meer formeel, hoe minder ‘ik’, hoe minder alledaagse woorden en uitdrukkingen als ‘in de soep lopen’, ‘in de gaten hebben’, enzovoort.

4 Spreek de taal van de lezer, probeer ze niet jouw taal te leren. Ken je lezer dus en vermijd jargon dat hij niet kent.

5 Schrijf alleen over de nieuwste inzichten. Oude koek verteert en ruikt slecht.

Structuur

6 Pas de zeven W’s toe: wie, wat, waar, waarom, wanneer, waarmee, welke manier? Die kunnen ook helpen om de informatie helder en compleet te maken.

7 Afhankelijk van de aard van de zakelijke tekst kan die bestaan uit inleiding, kern en afsluiting, maar hou het vooral kort.

8 Bij een nieuwe gedachte (of: stap in het betoog): begin een nieuwe alinea. Let op de eerste en laatste alinea van een paragraaf/kopje.

9 Bij een handleiding: begin elke actie op een nieuwe regel.

10 Langere stukken informatie kun je vervangen door links.

Schrijven

11 Schrijf één alinea met uitleg voor één doel of vraag.

12 Schrijf via de kopal methode:

  • Korte zinnen
  • Onderwerp vooraan
  • Persoonlijk schrijven
  • Actief schrijven
  • Lezer aanspreken

13 Gebruik alleen passieve zinnen als het onderwerp in werkelijkheid vaag is of er niet toe doet. Bijvoorbeeld: ‘Nu worden daar nieuwe huizen gebouwd’ in plaats van: ‘Nu bouwen ze daar nieuwe huizen’. Of: ‘Er werd gelachen en gedanst’ i.p.v. een actieve zin: ‘Mensen…’.

14 Schrijf afkortingen voluit.

Stijl

15 Houd het zakelijk, geen wollige prietpraat. Schrijf alsof je voor elk woord dat je gebruikt moet betalen of bedenk hoe je je verhaal zou kunnen tweeten.

16 De belangrijkste tip die ik ooit heb gekregen over zakelijke teksten is: vermijd emotie.

17 Gebruik geen woorden als je ze niet nodig hebt. Ga niet naar een bepaald aantal woorden toeschrijven. Als je klaar bent, ben je klaar.

18 Varieer in de opbouw van een zin. ‘Dit zal over drie jaar…’ en daarna: ‘Volgend jaar wordt dat…’

19 Wissel korte en lange zinnen af. Let bij lange zinnen op dat ze niet ontsporen.

20 Gebruik consequent dezelfde termen, bijvoorbeeld aan- en uitknop, dan later niet schakelaar. Dus kies geen synoniemen voor informatie waar het om gaat! Anders raken je lezers in de war.

21 Vermijd, als je uitdrukkingen gebruikt, verhaspelingen als ‘dat is slakken op zout water zoeken.’

Redactie

22 Maak zoveel vragen als er doelen en of antwoorden zijn in je tekst, waarmee je kunt checken of een willekeurige lezer het verhaal begrijpt. Laat meer dan één meelezer die beantwoorden (met de tekst erbij).

23 Check of een handleiding werkt door een aantal mensen voor wie hij bedoeld is met de handleiding aan het werk te zetten.

24 Doe de spelling- en grammaticacontrole van Word. Soms geeft de grammaticacontrole aan: ‘vaag taalgebruik’ of ‘verouderd’. Pas dan de formulering aan.

25 Lezers willen soms snel een beeld van de inhoud te krijgen, dan lezen ze het begin en het eind van een tekst lezen, of de eerste en de laatste zin van een paragraaf. Loop deze plekken nog even na om je structuur te optimaliseren.

26 Scherp je tekst aan met behulp van de drie V’s:

  • Verminderen
  • Verfijnen
  • Verwijderen

27 Gooi het hele zaakje eens af en toe helemaal om. Op een andere plek kun je bepaalde passages soms drastisch inkorten.

28 Haal alles weg waarvoor je geneigd bent blablabla in te vullen als je aan het lezen bent. Als je zelf al snel over een stukje heen stapt is het misschien ook voor je lezerspubliek niet zo interessant.

29 Schrap op het eind je eerste alinea en begin opnieuw.

Dit zijn dus allemaal praktische tips voor zakelijke teksten. Met dank aan: Suzanne Buis, Femmy Fijten, Anne-Lies Hustings, Noël Sies, Yolande Timman, Rob Verschuren en Eus Wijnhoven.

Heb je zelf tips voor zakelijke teksten? Aarzel niet en zet ze in de reactiebox!

Een dagboek schrijven, waarom niet?

dagboek schrijvenSchrijven is een natuurlijke handeling voor de meesten van ons. Emails, notulen, boodschappenlijstjes, watsappjes of gewoon een briefje op de keukentafel om te vertellen dat je nog snel even naar de supermarkt bent, ongemerkt doen we het elke dag. Een van de leukste manieren om je schrijfkunst te ontwikkelen vind ik dagboek schrijven. Je bouwt schrijfervaring op en kunt experimenteren met verschillende schrijfstijlen. Zodat je kunt uitvinden welke bij jou past/passen.

Meer in evenwicht met een dagboek

Mijn eerste dagboek was een oranje boekje met een sleuteltje. Ik denk dat ik een jaar of zeven was toen ik het kreeg. Ik had net leren schrijven. Door de jaren heen werden de voordelen van een dagboek steeds duidelijker voor me:

  • Een dagboek luistert altijd, heeft nooit een mening klaar en je kunt er heerlijk je ei in kwijt of je hart in uitstorten. Waarna je met een opgeruimd gevoel je dag vervolgt.
  • Als je regelmatig schrijft over wat je bezighoudt, krijg je meer inzicht in je eigen gedachtepatronen. Soms buitelen je gedachten zo over elkaar heen dat het een warboel lijkt. Omdat je in een dagboek zomaar ergens kunt beginnen, komt de draad van je gedachten altijd wel tevoorschijn en krijg je weer een heldere blik.
  • Door een dagboek leer je jezelf steeds beter kennen. Je krijgt meer zicht op wat je blij of gelukkig maakt en welke dingen – of personen, of situaties – je energie kosten.

Zo is in mijn dagboek schrijven voor mij een manier geworden om in balans te blijven. Maar een dagboek kan nog zoveel meer doen!

Terugblik

Als je er wat regelmaat in kunt houden, schrijf je zo een leuk overzicht van een periode uit je leven bij elkaar. Geweldig om later terug te lezen. Als ik mijn dagboeken doorblader zie ik dat ik in tijden waarin ik het moeilijker had vaker schreef dan wanneer het me goed ging. Dat vind ik nu weleens jammer, want ook de goede tijden zijn het waard om vast te leggen! Tussen de regels door zie ik wel de ontwikkeling die ik heb doorgemaakt, van vriendinnenmeisje naar piekerende puber, van wereldbestormer tot pragma-mama en van kalververliefde tot mensliefhebber en -geliefde. Mijn dagboekstukjes vormen samen de patchwork van mijn leven. En dat is prachtig om te ervaren.

Toekomstbeeld

Meer nog dan een terugblik, biedt een dagboek ook geweldige mogelijkheden om met de toekomst bezig te zijn.

  • Houd een dagboek bij en je kunt er zeker van zijn dat je schrijfspier regelmatig getraind wordt. En je weet: een spier die wordt gebruikt wordt groter en sterker en kan zijn werk met meer gemak doen. Je werkt met een dagboek dus dagelijks aan verbetering van je schrijfvermogen. Goed voor dat boek dat je nog in de planning hebt 😉
  • In je dagboek kun je vastleggen welke personen, dingen en situaties je inspireren. Concrete voorbeelden zijn een reis- of vakantiedagboek, Daarover schreef ik al eerder in 5 tips, je vakantie als inspiratiebron. Maar waarom zou je je alledaagse dagboek daar niet voor gebruiken? Je zou zelfs een speciaal inspiratiedagboek kunnen schrijven.
  • In je dagboek mag je doen wat je wilt, dus waarom niet heerlijk wegdromen? Waar zou je naartoe willen gaan? Hoe zou je leven er idealiter uitzien? Welk doel zou je willen bereiken? Zo maak je je eigen doelen concreet en inspireer je jezelf om ze na te streven.

Dagboek schrijven in verschillende vormen

Zelf denk ik bij een dagbdagboek schrijvenoek schrijven aan een notitieblok en een fijne pen waarmee ik langzaam maar zeker mijn gedachten, overtuigingen en wensen neerkrabbel. Om eerlijk te zijn: ik heb een hele stapel ongebruikte notitieblokken liggen. Ik geniet al bij het idee dat ik er een als dagboek ga gebruiken! Maar er zijn veel meer dagboekvormen. Zo ken ik iemand die zweert bij een digitaal dagboek. Je kunt gratis een online dagboekje aanmaken op Penzu en als je gaat zoeken zijn er nog wel meer aanbieders.

Bulletjournal

Een schrijfvriendin heeft me onlangs heel nieuwsgierig gemaakt naar bulletjournaling – in goed Nederlands: stipjesdagboek, maar als je daarop googelt vind je niets. Ze is helemaal blij met de mogelijkheden die het geeft. Want naast dagboeknotities kun je ook afspraken noteren, to-dolijstjes en ingevingen die je plotseling kunt krijgen en niet meer wilt vergeten. Je kunt er het hier en nu in vastleggen, maar ook plannen voor de toekomst. Ik heb me voorgenomen om zo’n stipjesdagboek eens uit te proberen. Een introductie vind je op http://bulletjournal.com/. Het is wel in het Engels, maar met ondersteuning van de video kom je er vast wel uit.

Artjournal

We blijven even in het Engels, want wat een volgende dagboekvorm die recentelijk opgang doet is art-journaling. De naam zegt het al: een kunstig dagboek waar woorden niet meer dan een van de vele middelen zijn om je dagelijks leven vast te leggen. Foto’s, tekeningen, knipsels, recepten, recensies, kaartjes van concerten, lijsten met favoriete muziek, persoonlijke trainingsprogramma’s… Noem maar op en je kunt het in je eigen kunstdagboek. Op deze blog op writersplaza.nl kun je prachtige voorbeelden vinden.

En mocht je zelf eens willen beginnen en een zetje in de rug nodig hebben, op de blogspot van Carin Winkelman Caatjes artsy stuff vind je een uitgebreide inleiding (in drie delen).

Hulpbronnen voor het schrijven van een dagboek

  • Christine de Vries, Dagboek als spiegel – een handboek vol inspiratie
  • Sandy Grason, Haal meer uit je dagboek
  • Natalie Goldberg, Schrijven vanuit je hart
  • Doedel je dag, het dagboek voor wie liever tekent dan schrijft
  • Een vraag per dag
  • Een zin per dag
  • Creatief dagboek

Last van het legepaginasyndroom? Wil je wel een dagboek bijhouden, maar merk je dat je in een kramp schiet bij een witte pagina of blank scherm? Kies dan eens voor een hulpje. Er zijn tegenwoordig boeken die je een vraag per dag stellen, waarmee je altijd een creatieve invalshoek hebt voor je dagboek, of die je creatieve opdrachten geven als die meer bij je passen. Eenmaal op gang ben je die schrijfkramp vast snel weer vergeten.

Bekende dagboeken

Gebruik je dagboek als schrijfoefening, maar ga er niet vanuit dat het geschikt is voor publicatie. Je kunt eruit putten als je je memoires wilt schrijven, een autobiografie of een levensverhaal, maar meestal is de kwaliteit niet goed genoeg om aan te bieden aan een uitgever. Natuurlijk – ik kan er niet omheen – zijn er heel wat uitzonderingen op die regel, denk aan Het achterhuis, dagboekbrieven 12 juni 1942 – 1 augustus 1944 van Anne Frank. En in veel van de gevallen gaat het om schrijvers die daarnaast een dagboek bijhouden. Zo zijn in de serie Privé-domein van De Arbeiderspers een aantal prachtige dagboeken uitgekomen: van Doeschka Meijsing En liefde in mindere mate en van Edmont & Jules de Goncourt Dagboek.

 

Andere bijzondere dagboeken

  • Dagboek 1971, Jan Wolkers
  • Dagboek van Bridget Jones, Helen Fielding
  • Zolang er leven is, Het nieuwe geheime dagboek van Hendrik Groen, 85 jaar, Hendrik Groen
  • Dagboek van een loser, Jeff Kinney en de vrouwelijke tegenhanger Dagboek van een muts, Rachel Renée Russell.
  • En misschien herinner je je nog wel Het geheime dagboek van Adrian Mole, Sue Townsend.

Voor elk iets wils, dat zie je ondertussen wel.

Waar de een houdt van veel en gedetailleerde beschrijvingen, vult de ander zijn dagboek liever puntsgewijs. En misschien houdt de een van typen, terwijl de ander zweert bij een kroontjespen, of stiften, of stickers, of… Om het nog niet te hebben over verschillen tussen een zelfstarter en iemand die een zetje nodig heeft om te beginnen.

Dagboeken zijn er in veel vormen en maten. Als je het schrijven wilt trainen, is een dagboek een geweldig instrument. En je houdt er ook nog iets leuks aan over. Ik hoop dat je na het lezen van dit blog zegt: een dagboek schrijven, waarom niet!?

Heb jij een dagboek? Hoe ziet het eruit, hoe gebruik je het? Leuk als je een bericht achterlaat in de reactiebox!

Vertelperspectieven, de kenmerken en consequenties

Het vertelperspectief is bij het schrijven van een roman cruciaal. Vertel je het verhaal door de ogen van het kind of van de oma? Volg je de minnaar of de echtgenoot, de ridder of diens vaandeldrager of allebei? Vertel je het verhaal als ik-figuur of volg je het gekozen personage van buitenaf? De invalshoek die je kiest, levert een heel eigen verhaal op, dat je niet zou kunnen vertellen als je het vanuit een andere hoek – lees perspectief – zou vertellen. Als redacteur merk ik dat het voor een schrijver nog niet altijd eenvoudig is om de consequenties van het gekozen perspectief te overzien. Daarom in dit artikel een kort overzicht van vertelperspectieven, hun kenmerken en consequenties.

Bij de presentatie van Zwaartekracht de tweede thriller van Eva Monté, vertelden Alexandra en Victoria Nagelkerke over de verschillen tussen een eerste en een tweede boek. Hun debuut Te koop hadden ze lachend en ontspannen tot stand gebracht. Toen ze het manuscript instuurden naar verschillende uitgevers, dachten ze dat ze achterover konden leunen. Het boek was toch klaar?

Ilse Karman van de Crime Compagnie wilde het debuut van Eva Monté graag uitgeven. Zoals al haar titels werd ook Te koop eerst geredigeerd. Er bleek nog best wat te doen voor Alexandra en Victoria. Ze hadden meerdere verhaallijnen – perspectieven – door elkaar gevlochten en dat bleek zo zijn uitdagingen te hebben. Er werd nog flink herschreven.

Omdat het gebruik van meerdere stemmen in een thriller dus best ingewikkeld was, besloten ze het de tweede keer iets eenvoudiger in te zetten. Ze kozen voor één verteller, een ik-persoon. Ook bij Zwaartekracht bleek in de redactieronde het thema perspectief terug te komen. Voor mij aanleiding voor een blog over vertelperspectieven: de kenmerken en consequenties.

 

Drie vertelperspectieven

Het vertelperspectief ligt bij de persoon die het verhaal vertelt. Dat kunnen er drie zijn:

  • Een ik-figuur (eerste persoon). Die dan ofwel het verhaal beleeft ofwel erop terugkijkt en dus al meer weet over de afloop.
  • Een hij-/zij-figuur (derde persoon). Die dan ofwel het verhaal beleeft (personele verteller) ofwel erboven staat en zelf geen deel uitmaakt van het verhaal (alwetende verteller)
  • Meerdere vertellers (Meervoudig perspectief). Waarbij je als lezer de gedachten en ervaringen van meerdere personenvervoer meekrijgt en daardoor een veel genuanceerder, rijker beeld van het verhaal krijgt. Dit is het perspectief dat Alexandra en Victoria kozen voor Te koop

In theorie is er nog een vierde: het tweede-persoons perspectief: de schrijver vertelt het verhaal vanuit het perspectief van jij. Je kunt je voorstellen dat dat maar weinig wordt gehanteerd.

 

1 Ik-perspectief

Zeker als je het combineert met de onvoltooid tegenwoordige tijd, neem je als schrijver de lezer gemakkelijk mee in het verhaal van de ik-figuur. Je kunt dat goed zien in Zwaartekracht.

De kenmerken van het eerste-persoonsperspectief:

  • Je kunt de gedachten en indrukken van het romanpersonage direct weergeven.
  • Je brengt daardoor het verhaal heel dicht bij de lezer.
  • Het verhaal is dus gekleurd door de visie en beleving van de ik-figuur. Je kunt dus ook spelen met de betrouwbaarheid van de verteller.
  • Je kunt spanning opbouwen, het verhaal ontvouwt zich zowel voor de verteller als de lezer op hetzelfde moment.

Het gevolg voor de lezer is dat:

  • Hij zich goed kan inleven.
  • De gedachten en impressies van andere romanfiguren niet direct duidelijk zijn.
  • Dialogen zijn dus best belangrijk.
  • En dat de bedoelingen en ervaringen van andere figuren zodanig beschreven moeten zijn dat ze door de ik-figuur worden opgemerkt.
  • Dat hoeft overigens nog niet te zeggen dat die ik-figuur de juiste conclusies trekt over het gedrag van een ander personage. Soms kan de lezer diens drijfveren beter duiden.

Er wordt wel gezegd dat het ik-perspectief het minst ingewikkeld is. Maar als schrijver moet je rekening houden met een aantal beperkingen:

  • Je moet alle voor het verhaal belangrijke gegevens naar de lezer brengen via de verteller, of indirect: via diens handelingen en uitwisselingen en ontmoetingen met andere romanfiguren.
  • Je kunt dus als schrijver je verteller best bewusteloos laten raken, maar daarmee houdt het verhaal op dat moment op. Want een ik-figuur is niet bij machte iets te vertellen of op te merken als hij bewusteloos is.
  • Als iets gelijktijdig gebeurt in je verhaal, kun je dat niet snel achter elkaar vertellen, tenzij de ik-figuur terugkijkt op wat er gebeurd is.
  • Een gevaar van het eerste-persoonsperspectief is dat je als schrijver gaat zondigen tegen het show, don’t tell-principe. Je hebt namelijk de mogelijkheid om de indrukken, meningen van de hoofdpersoon direct weer te geven in diens gedachten en daardoor te veel te duiden zodat de lezer zelf geen conclusies meer hoeft te trekken. Het is belangrijk om daar een goed evenwicht in te vinden.

Meer informatie vind je in de blog die ik eerder schreef: 10 kenmerken van schrijven in de ik-vorm.

 

2 Hij-/zij-perspectief, de personele verteller

Als de verteller één personage volgt en vanuit diens standpunt het verhaal vertelt, spreken we over een personele verteller. Deze is zo goed als onzichtbaar, want alle aandacht gaat naar de figuur die wordt gevolgd.

Kenmerken van schrijven in de hij-/zij-vorm:

  • Net als bij het eerste-persoonsperspectief breng je met het derde-persoonsperspectief de lezer heel dicht op de gevoelens, gedachten en belevenissen van de hoofdpersoon, wat goed is voor de betrokkenheid bij het verhaal.
  • Ook hier is het verhaal gekleurd door de ervaringen en emoties van één figuur.
  • Ook hier kun je spelen met de betrouwbaarheid van het personage.

Het hanteren van een personele verteller heeft voor de lezer als gevolg dat:

  • Hij/zij houvast heeft en zich goed kan inleven in de hoofdpersoon.
  • Dialogen belangrijk zijn om de impressies en ideeën van andere personages weer te geven.
  • De meningen en drijfveren van andere personages minder direct duidelijk worden: via dialogen en handelingen.
  • De hoofdpersoon niet de juiste conclusies hoeft te trekken over het gedrag van een ander personage of een situatie. Soms kan de lezer diens drijfveren beter duiden.

Consequenties van het hanteren van de hij-/zij-vorm voor jou als schrijver:

  • Je kunt niet gemakkelijk vooruitspringen in de tijd, omdat je het verhaal/ de romanpersonage volgt.
  • Je kunt niet de gedachten en impressies van andere romanfiguren direct weergeven, het perspectief ligt bij één figuur. De verteller kan niet in de hoofden van andere personages kijken.
  • Je kunt spanning opbouwen door te spelen met de betrouwbaarheid van personages.

3 Hij-/zij-perspectief, de alwetende verteller

In tegenstelling tot het personele vertelperspectief, waarbij de verteller deel is van het verhaal, hangt de auctoriale of alwetende verteller boven het verhaal. Schrijver en verteller vallen min of meer samen.

De alwetende verteller:

  • Kan in de hoofden van elk personage kijken.
  • Kan gebeurtenissen die gelijktijdig plaatsvinden beschrijven.
  • Weet hoe het verhaal afloopt.
  • Kent ook de geschiedenis.
  • Je kunt heel erg spelen met het geven van informatie en het moment waarop je dat doet.
  • Is meestal niet zichtbaar, maar kan zich ook direct tot de lezer richten. Dat gebeurt soms om de spanning te verhogen, een hint te geven over wat er verderop in het verhaal gaat gebeuren.

Het hanteren van het perspectief alwetende verteller heeft als gevolg voor de lezer:

  • Soms is het moeilijk te duiden of een commentaar wordt gegeven door de schrijver/verteller of dat het een gedachte is van een van de personages.
  • Dat hij goed moet opletten: het perspectief kan wisselen. Soms loopt de verteller een tijdje mee met een bijfiguur, soms weer met het hoofdpersonage.
  • Omdat een alwetende verteller kan vertellen wat hij wil, kun je een heel uitgebreid beeld krijgen van de krachten die meespelen in het verhaal, waardoor de lezer zelf niet meer zo veel hoeft te doen. Dat gaat ten koste van de spanning en van diens betrokkenheid bij het verhaal.

De consequenties van het perspectief van de alwetende verteller voor jou als schrijver:

  • Je kunt aanwijzingen of hinten geven over wat er later in het verhaal gaat gebeuren. In eerste instantie denk je dat je daarmee de spanningsboog kunt versterken. Nadeel is wel dat je dit niet te vaak moet doen, dan neigt het naar een trucje.
  • Omdat de verteller alles weet, is het belangrijk om een overtuigende spanningsboog in het verhaal te brengen. Je moet dus heel goed nadenken hoe je het verhaal opbouwt en wanneer je welke informatie vrijgeeft.
  • Ook hierbij, omdat de verteller alles weet, ligt het gevaar op de loer dat je voor de lezer te veel gaat invullen of duiden. Show, don’t tell moet je dus extra goed in de gaten houden.

 

4 Meervoudig perspectief

Het perspectief van de alwetende verteller wordt niet vaak meer gehanteerd tegenwoordig. In plaats daarvan zien we een toename van het aantal romans dat zich ontvouwt via het standpunt van meerdere perspectieven. Waarbij zelfs een combinatie van eerste- en derde-persoonsperspectief voorkomt. Te koop is daar een goed voorbeeld van. Kenmerken van het meervoudig perspectief: [omslag Te koop bijvoegen]

  • Het verhaal wordt opgebouwd uit meerdere verhaallijnen, er worden dus meerdere personages gevolgd.
  • Spelen met de tijd is mogelijk.
  • Spanning kan worden opgebouwd doordat de lezer meer kennis heeft dan sommige personages.

Consequenties voor lezers:

  • Ze moeten meerdere verhaallijnen/personages volgen, dat brengt soms verwarring met zich mee.
  • Er is altijd wel een personage dat aanspreekt, dus grotere identificatiemogelijkheden.
  • Het volledige verhaal is versnipperd in meerdere lijnen, als de ene minder sterk is dan de andere, zal een lezer eerder afhaken.

Voor jou als schrijver is het meervoudig perspectief ook een uitdaging:

  • De compositie van de verhaallijnen is belangrijk.
  • Je kunt de identiteit van een verteller – zeg de dader of moordenaar – in het midden laten, dit kun je gebruiken om spanning op te bouwen.
  • Je moet goed nadenken over de tijdsintervallen: kan elk personage op het moment dat hij wordt gevolgd over de noodzakelijke kennis/informatie beschikken?
  • Met meerdere verhaallijnen kan de neiging ontstaan om te veel te schrijven, waardoor de rode draad van je verhaal ondersneeuwt.
  • Meerdere stemmen, betekent dat je ook meerdere personages overtuigend moet inkleuren.

 

Vertelperspectieven, hun kenmerken en consequenties

Je ziet het: elk perspectief heeft zo zijn uitdagingen. Alexandra en Victoria realiseren zich ondertussen dat schrijven in de ik-vorm, dat na hun eerste boek eenvoudig leek, ook zo zijn beperkingen heeft. Je kunt geen gedachten van andere personages weergeven. De hoofdpersoon kan niet ongestraft buiten bewustzijn raken, daarmee zou zij een deel van het verhaal kunnen missen, en de lezer ook… Met andere woorden: het derde boek van Eva Monté wordt gewoon weer geschreven in de derde persoon. Ik ben benieuwd of het dan ook weer meerdere perspectieven worden of dat ze kiezen voor één verteller.

Kies je perspectief dus met zorg en leg je neer bij de consequenties die dat heeft. Experimenteer eens met verschillende vertelperspectieven en kies voor jouw verhaal de schrijfvorm die je het beste ligt. Dan zul je je verhaal het gemakkelijkst vertellen!

Welk perspectief heeft jouw voorkeur? Probeer je weleens iets anders uit? Zie je nog andere kenmerken of consequenties die ik niet heb genoemd? Laat het weten. Schrijf het in de reactiebox hieronder.

Ken je iemand die iets aan deze informatie zou kunnen hebben? Deel dit artikel gerust in je netwerk of via de social media. Je kunt daarvoor de knoppen hieronder gebruiken.