10 redenen om niet je manuscript te laten redigeren

10 redenen om niet je manuscript te laten redigeren

(en nog veel meer om dat juist wél te doen)

Natuurlijk: er zijn legio redenen om geen redacteur in te huren. Er zijn echter ook voldoende argumenten om die redenen te weerleggen.Het aantal boeken dat in eigen beheer wordt uitgegeven groeit, met de mogelijkheden voor selfpublishing. Tegelijkertijd wordt daarmee ook de meerwaarde van een professionele uitgever schrijnend duidelijk: vaak verzuimt men het manuscript te laten redigeren. Daardoor zijn deze boeken taalkundig vaak niet voldoende verzorgd. Veel auteurs die zelf hun boek op de markt brengen realiseren zich niet dat wat persklaar maken en corrigeren doet voor een publicatie.

 1) Ik heb geen redacteur nodig, want ik heb heel veel meelezers die de fouten eruit halen.

Dat is geweldig! Elk foutje dat je meelezers uit je tekst halen, elke inconsequentie in je verhaal, elke onafgewerkte verhaallijn, het is feedback waar je heel veel mee opschiet. Waar je beter van gaat schrijven. Redigeren is meer; het is het afwerken van jouw tekst, het wegstrijken van oneffenheden, het signaleren van zwakke plekken. Zodat je boodschap of verhaal de glans krijgt die het verdient.  Maar organiseer je feedback vooral goed voordat je je tekst naar een redacteur stuurt. Dat scheelt hem tijd en jou geld.

2) Mijn zuster heeft Nederlands gestudeerd, zij helpt me mijn verhaal te verbeteren.

Ook daar mag je blij mee zijn. Je kunt alle waardevolle feedback gebruiken. Realiseer je echter wel dat er een grens zit aan de kritiek die mensen die dicht bij je staan je zullen geven. Omdat je ook op andere vlakken met elkaar te maken hebt, zou het best kunnen dat iemand aarzelt om een volledig eerlijke reactie te geven.

 3) Ik redigeer mijn tekst zelf al tijdens het schrijven.

Dat is jammer, want schrijven en redigeren is een heel ander proces. Bij het schrijven is het fijn om alle creativiteit en aandacht in te zetten om de rode draad van je boek te vormen. Het is niet erg constructief als je tijdens het typen al kritisch kijkt naar je zinnen of paragrafen. Soms werk je jezelf daar juist mee tegen. Natuurlijk is het altijd goed om je eigen tekst een tijdje te laten liggen en er daarna met frisse ogen naar te kijken. Je zult er versteld van staan wat je dan zelf al zult willen aanpassen. Feit is echter dat er een grens is aan de objectiviteit waarmee je je eigen werk kunt beoordelen.

4) Ik hanteer gewoon de spellingscontrole, dan zijn de meeste fouten er wel uit.

Ja, dat is een heel goed begin. Je haalt de meeste spelfouten er wel uit als je de spellingscontrole aan hebt tijdens het schrijven. Dat geldt echter niet voor de grammatica. En een goede redacteur zal ook kijken naar de opbouw van je boek, naar de geloofwaardigheid van je personages of in het geval van een non-fictieboek naar de overtuigingskracht van je voorbeelden.

 5) Redigeren is duur.

Ja,  een redacteur kost je geld. Redacteuren hebben gestudeerd, hebben jaren ervaring en dat zie je terug in het resultaat. Ze kijken op een aantal niveaus naar je tekst: naar de opbouw, de rode draad, de spanningsboog van het hele boek. Daarna zakken ze een niveau lager: kijken naar de opbouw van de hoofdstukken, zitten ze logisch in elkaar, zijn ze boeiend genoeg: gebruik je verschillende tekstsoorten en zijn alle personages wel functioneel.  Op nog een volgende laag komt je stijl aan de orde: is die wel consequent, is het niet te spreektalig, spreek je je lezer steeds op dezelfde manier aan, gebruik je veel herhalingen, heb je stopwoordjes. En ten slotte zoemt hij in op de grammatica, spelling en interpunctie. Als je wel eens persklaar gemaakte kopij hebt gezien, weet je met hoeveel aandacht een redacteur zijn werk doet. En hoe jouw verhaal daarvan opknapt of hoe jouw boodschap daardoor beter overkomt! Als je serieuze plannen hebt met je boek, calculeer je die kosten mee in de prijs die je voor je boek vraagt.

6) Redigeren kost tijd, dat is lastig als je je boek op een bepaald moment uit wilt brengen.

Ja, redigeren kost tijd. In de uitgeverij wordt zeker een maand aangehouden voor het redigeren. Die tijd heb je echt wel nodig, dus calculeer dat ook in als je je boek zelf uitgeeft. Net zoals een correctieronde als de tekst door de vormgever op de pagina’s is gezet. Ook die fase, juist die fase,  heeft aandacht – en tijd – nodig.

 7) Als een boek goed geredigeerd is, is corrigeren niet meer nodig.

Helaas, zo werkt het niet. Idealiter zou de correctie van de opgemaakte proef van je boek zich kunnen beperken tot afbreekfouten en interpunctie correcties. In de praktijk blijkt echter dat tekst weer heel anders leest als het is opgemaakt en er ook nog heel wat stijlfouten naar boven komen. Nu is het zaak om die zoveel mogelijk te beperken, maar als je de correctieronde overslaat ontneem je jezelf de kans om de puntjes op de i te zetten.

8 ) Veel professioneel uitgegeven boeken zijn goed geredigeerd, maar verkopen ook niet.

Dat klopt, maar dat betekent niet dat jij geen aandacht zou moeten besteden aan de afwerking van jouw boek. Integendeel:  je hebt een vooroordeel te overwinnen. Van in eigen beheer uitgegeven boeken wordt vaak gezegd dat het rotzooi is. Inhoudelijk en taalkundig. Als jij zeker weet dat jouw boek inhoudelijk de moeite waard is om uit te geven (en dat is het, want waarom zou je er anders ooit aan begonnen zijn?), zorg dan ook voor die aandacht voor een goede afwerking.

9) Het moet helemaal mijn eigen boek zijn.

Een goede redacteur zal jouw eigen stijl, jouw eigen stem altijd respecteren. Meer dan dat: hij zal ervoor zorgen dat jouw stem helderder klinkt en dat jouw verhaal of jouw boodschap overkomt zoals jij dat wilt. Een goede redactie is onzichtbaar, zorgt ervoor dat de lezer ongestoord door kan lezen, terwijl een tekst die rammelt en spelfouten bevat ervoor zorgt dat de aandacht van de lezer stokt. En dat doet zowel jou als jouw verhaal geen recht.

10) Ik vind altijd nog wel een fout in een boek dat uitgekomen is bij een uitgeverij.

Ja, dat kan heel goed. Schrijven is mensenwerk, redigeren is mensenwerk. En mensen zien wel eens iets over het hoofd. Een foutloos boek is bijna niet haalbaar. Daarom is het zo fijn als je veel meelezers hebt, des te meer ogen er kijken naar een tekst, des te groter de kans op minder fouten. Je ziet, als je het schrijven serieus aanpakt en zeker als je zelf je boek wilt uitgeven, zijn er voldoende argumenten om je weerstand tegen het werken met een redacteur weg te nemen.

Sterker nog, ik ga je nu nog een paar redenen geven waarom je je boek juist zou moeten laten redigeren

  1.  Je kopers verwachten een goed geredigeerd boek, ze betalen ervoor.
  2. Lezers zijn teleurgesteld als ze fouten ontdekken in een boek.
  3. Lezers gaan erover praten als ze fouten ontdekken in een boek.
  4. Jij hebt als auteur baat bij een goed geredigeerd boek, het bevestigt je geloofwaardigheid.

Welke ervaringen heb jij met redacteurs? Wat verwacht je van ze? Zijn er nog meer redenen te bedenken waarom je geen redacteur in de arm zou nemen?

Groet,

 

7 november 2013 | Schrijftips en taaltips


Deze blog is bedoeld om iedereen die schrijft te helpen, dus ken je iemand die er iets aan heeft? Stuur de link gerust door of deel hem via Twitter/Facebook/ LinkedIn. Heb je vragen of opmerkingen naar aanleiding van dit artikel? Drop ze in de replybox hieronder en ik antwoord zo snel mogelijk.

Bel of mail me!

Nieuwsgierig wat RedactieKracht voor je kan doen?

Lees 9 reacties

  • Joyce Kooijman says:

    De zevende regel van deze tekst klopt niet… Foutje bedankt?
    “Daardoor zijn deze boeken zijn taalkundig vaak niet voldoende verzorgd”

  • Marja West says:

    Meelezers te over, maar Uitgeteld was nooit door mijn uitgever van de slush pile getrokken als Marja Duin de redactie niet had gedaan. Redigeren is niet de spelfouten eruit halen, of inconsequenties bloot leggen, dat kunnen de meeste meelezers ook wel, redigeren is van een verhaal een boek maken. Uiteraard zijn er ook uitzonderingen, mensen die een boek zonder redactie en uitgegeven in eigen beheer succesvol verkopen, net zo goed als dat er mensen zijn die een vliegtuigcrash als enige overleven.

  • Ik heb een meelezende redacteur gehad, die moeite met het verhaal had, omdat die persoon zelf anders zou reageren. Lekker belangrijk. Dus soms snappen een redacteur en auteur elkaar niet en kun je beter iets anders gaan doen. Ik heb iemand anders mee laten lezen, laten we haar voor het gemak Marja noemen. Zij gaf tips waar ik wel iets aan had. Dus een goede redacteur is zeker belangrijk, als je elkaar begrijpt.

  • Eus Wijnhoven says:

    Goede column, Marja. De vrijdag 15 november gepresenteerde verhalenbundel Lezen & Laven, die negen goede verhalen bevat, bewijst jouw stellingen: de redactie is uitermate slordig geweest. In het ene verhaal zijn tabs gebruikt, in het andere niet. In mijn verhaal zijn de (correct toegepaste tabs) zelfs in een heel stuk tekst verdwenen. Dat is zonde. Goede redactie had hier een onmiskenbare meerwaarde gehad…

  • Martin van der Velde says:

    Marja, dit is een uitstekende column waarin je scoort op alle punten. Echter, je doet nog meer! En passant geef je naast het redigeren uitstekende schrijflessen waardoor het schrijfplezier toeneemt en de kwaliteit van het verhaal uiteraard sterk verbetert. Dat is mijn ervaring. Groeten, Martin.

  • Manon Brinkman says:

    Ha Marja,
    Wat een interessant verhaal over redigeren en wat een leuke timing voor mij 🙂
    Net nu het manuscript van mijn Rolmodellenboek ter redactie bij jou ligt. Ik vind het ontzettend spannend. Het voelt alsof ik een kind heb dat een paar weken uit logeren is en dat straks terugkeert met allerlei nieuwe indrukken om aan mij te vertellen.
    Het is grappig hoe het bij mij werkte: voordat jij op mijn pad kwam, dacht ik dat ik best aardig kon schrijven. Al na jouw eerste schrijfcoaching realiseerde ik me dat dat inderdaad klopte: best aardig.
    Ik ging steeds meer begrijpen van wat schrijven écht inhoudt met elke nieuwe feedback die je me gaf (en geeft). Het is echt een vak. Ik beheers het nog lang niet tot in de puntjes maar het wordt, dankzij jou, wel steeds leuker om het te leren.
    Van wat jij nu met mijn manuscript aan het doen bent, zal ik ongetwijfeld weer verder groeien. Inmiddels zeg ik het ook tegen iedereen die ik ken en die iets op schrijfgebied doet: laat je coachen (bij voorkeur door Marja Duin).
    Hartelijke groeten,
    Manon

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *